A’dan Z’ye Kentsel Dönüşüm

None
"Ülkemizde kentsel dönüşümün tarihi 1984 yılında çıkarılan İmar Affı Yasası ile başlamış olsa da bu yasa ile sadece tapu sorunu çözülmüş, süreç içinde kısmen gecekonduların yenilenmesi sağlanmakla birlikte dönüşüm fiziksel olmaktan öte geçmemiştir."
"Bölgesel kentsel dönüşümde süreç kestirmek tarafların anlaşamaması uzlaşmazlık zeminin davalara taşınması ve proje süreçlerinin uzun olması nedeni ile mümkün bulunmamaktadır. Nitekim Tarlabaşı Kentsel yenileme projesi on yılı aşkın bir süredir devam etmektedir."
Son yılların en çok konuşulan projesi ‘kentsel dönüşüm’ün akıllara takılan bütün sorularını biz sorduk, Harmoni Yönetim Kurulu Başkanı Aysel Aktan cevapladı.

Kentsel dönüşüm süreci nedir, nasıl işleyecek?

Kentsel dönüşüm süreci, ilgili kurumların (Belediye veya Çevre ve Şehircilik Bakanlığı) dönüşümüne karar verilen bölgeyi kentsel dönüşüm alanı ilan etmesi ile başlamaktadır. Ülkemizde, kentsel dönüşüm, bölgenin kentsel dönüşüm kararı alınmasından sonra farklı uygulamalara sahne olmaktadır. Bazı bölgelerde halk ve inşaat müteahhitleri karşı karşıya kalırken bazı projelerde kamu projelerin organizasyonunda yer almaya devam etmektedir.

Avrupa ülkelerine kıyasla ülkemizde Kentsel dönüşüm konusundaki farklılık nasıl?

Avrupa ülkelerinde kentsel dönüşüm, Endüstri Devrimi sonrası, sanayi kentlerinde hızla artan çevre kirliliği, sağlıksız ve standardı düşük konut alanlarının yeniden düzenlenmesi amacıyla başlamıştır. Kentsel dönüşüm ile önceleri fiziksel mekânda değişiklikler yapılırken, izleyen dönemlerde kentsel dönüşümde, fiziksel mekan yanında ekonomik, toplumsal ve çevresel boyutları da ele alan yaklaşımlar uygulanmış ve sürece özel sektör, kamu sektörü, gönüllü kuruluşların katılımı sağlanmıştır. Ülkemizde kentsel dönüşümün tarihi 1984 yılında çıkarılan İmar Affı Yasası ile başlamış olsa da bu yasa ile sadece tapu sorunu çözülmüş, süreç içinde kısmen gecekonduların yenilenmesi sağlanmakla birlikte dönüşüm fiziksel olmaktan öte geçmemiştir. Bu gün gelinen noktada ise dönüşümle günün koşullarına cevap veren modern yapılar ve donatı alanları üretilirken halen sorunun sosyolojik ve ekonomik boyutundaki sorunlar çözülememiş dönüşüm konusu yapıların malikleri ve yenilemeyi yapan taraflar (kamu ya da inşaat şirketleri) aynı taraf olmak yerine halen birbirlerinin karşısında yer almaktadırlar.

Kamunun kentsel dönüşüme bakışı nasıl? Sözgelimi Belediyeler kentsel dönüşüm adına neler yapıyorlar?

Kamu, süreçte yasa uygulayıcısı olma görevini yerine getiriyor. Belediyeler de süreçte kısıtlı mali kaynaklarına rağmen hizmet sınırlarında bulunan yıpranmış, köhnemiş ya da donatısı bulunmayan kent parçalarının bütünsel dönüşümüne destek olmaya çalışmaktadır. Ayrıca İstanbul’da yoğun bir şekilde merkezi konumlarda yer alan ve ekonomik ömrünü tamamlayan, eski yapıların Kentsel Dönüşüm Yasası kapsamında yenilenmesine yardımcı olmaktadırlar.

Harmoni’nin kentsel dönüşüm faaliyetleri hakkında kısaca bilgi verebilir misiniz?

Harmoni ilk kentsel dönüşüm faaliyetleri, 5366 sayılı ‘’Yıpranan Tarihi Ve Kültürel Taşınmaz Varlıkların Yenilenerek Korunması ve Yaşatılarak Kullanılması Hakkında Kanun’’ kapsamında Tarlabaşı Kentsel yenileme alanında bölgede yer alan tescilli tarihi-kültürel yapılar ile diğer yapıların mevcut durum değerlerinin belirlenmesi ve devamında kentsel yenileme projesi kapsamında proje değerlerinin belirlenmesi sürecinde yer alması ile başlamıştır. Kuruluşundan bugüne Balat, Ayvansaray, Yenisahra, Fikirtepe, Çengelköy gibi büyük dönüşüm alanları dışında kentin ekonomik değeri yüksek bölgelerinde parsel ölçeğinde Kentsel Dönüşüm Yasası kapsamında yenilenen gayrimenkullerde gerek arsa payı itirazları gerekse yeni projede paylaşımın sağlanmasına yardımcı olmak üzere mevcut durum ve proje değerinin belirlenmesi süreçlerinde görev almaktadır. Ancak İstanbul’da beklenen olası deprem nedeni ile Kentsel Dönüşüm Yasası ile eski yapıların depreme dayanıklı hale getiriliyor olmasını olumlu buluyorum. Yapılan her dönüşümle deney sahibi olunarak zaman içinde sadece fiziksel dönüşüm değil sosyo-ekonomik dönüşümün de sağlanacağına inanıyorum.

Yasa kapsamına giren bina sayısı kaç ve bu süreç ne kadar sürecek?

Yasa kapsamına giren yapıların sayısını ve kentsel dönüşüm sürecini kestirmek oldukça güç olmakla birlikte, 5393 sayılı Belediye Kanunun 73. Maddesi ile yaklaşık 27 ilde 140 mahalle, 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun ile yaklaşık 47 ilde 135 mahallede farklı büyüklüklerde bölgeler riskli alan ilan edilmiştir. Ayrıca ekonomik değeri yüksek merkezi alanlarda da yasa kapsamında riskli yapı kararı ile parsel ölçeğinde Kentsel Dönüşüm Yasası kapsamında binalar yenilenmeye başlamış, İstanbul’un büyük bir bölümü şantiye halini almıştır. Bölgesel kentsel dönüşümde süreç kestirmek tarafların anlaşamaması uzlaşmazlık zeminin davalara taşınması ve proje süreçlerinin uzun olması nedeni ile mümkün bulunmamaktadır. Nitekim Tarlabaşı Kentsel yenileme projesi on yılı aşkın bir süredir devam etmektedir. Halen bölgede projenin tamamlanma ve iskan edilme sürecinin de kestirilmesi de güçtür. Aynı şeyi Fikirtepe Kentsel Dönüşüm projesi için de söylemek mümkündür. Bölge büyük bir şantiye alanına dönüşmüş ancak bazı projeler kaba inşaatını tamamlamakla birlikte bazıları henüz başlamamıştır. Bu durumda bazı projeler tamamlansa bile iskan etmek ne kadar sağlıklı olacaktır bugünden kestirmek güç olacaktır.

aysel aktan yenileme proje harmoni tarlabaşı fikirtepe röportaj kentsel dönüşüm
Tümünü gör
Pzt Sa Çar Per Cu Cmt Pzr
30310102030405
060708 09101112
1314 15 16171819
20212223 24 25 26
27282930010203
0405 06 07080910